Pistlar á trú.is eru birtir undir fullu nafni höfunda og eru á ábyrgð þeirra.
15. nóvember 2006
“Ég veit ekki hvort ég treysti mér “ – sagði konan “þetta er svo, eitthvað svo mikið, að útdeila sakramentinu, ég? Ég veit ekki hvort …”
Hún horfði á okkur hin sem litu uppörvandi til hennar með hvatningarorðum.
“Jæja kannske, - jú, ég geri það” bætti konan við nokkuð ákveðin.
Við vorum stödd inni á skrifstofunni hans sr. Birgis Ásgeirssonar í Hallgrímskirkju, sex manna hópur sem þekktist takmarkað en átti það sameiginlegt að vera starfandi í Listvinafélagi Hallgrímskirkju. Samskot komandi sunnudags áttu að renna til listastarfs kirkjunnar og því höfðu prestar hennar kannað hvort fólk úr Listvinafélaginu vildu skipa messuhópinn fyrir þann sunnudag. Því var tekið með fúsleika og sr. Birgir skipaði okkur í störf.
Verkefnin voru vel skilgreind. Tvö áttu að vera við dyrnar og bjóða fólk velkomið, rétta því sálmabók og messublað, sérstaklega átti að gefa sig að þeim sem kæmu einir. Tvö áttu að lesa textana úr Gamlatestamentinu og úr pistlunum og fengu þá í hendur á blaði með stóru letri. Fjögur áttu að fylgja eftir samskotabaukunum, tvö byrjuðu á fremstu bekkjunum og önnur tvö á aftasta bekk og þegar þau mættust áttu þau að ganga með baukana upp að altarinu og afhenda þá prestunum með einföldu formi. Þrjú áttu að lesa kirkjubænina og skrifa hana sjálf. Skyldi bænin snerta þau bænarefni sem tekin eru fyrir í kirkjubæninni í handbók kirkjunnar en hinsvegar færa þau til dagsins og þess sem tengdist atburðum hans. Tvær konur skyldu aðstoða prestanna við útdeilingu altarissakramentisins. Síðan átti hópurinn að ganga inn með prestunum og kórnum í prósessíu, bera kross og kertaljós og ganga út með sama hætti.
Séra Birgir útskýrði verkefnin þannig að allir vissu hvað þeim bar að gera og gátu gert sitt í fullu öryggi. En síðan tók við áhugaverð samræða. Hópurinn ræddi við sr. Birgi um það sjónræna í messunni eins og það blasti við kirkjugestum og fékk skýringu á ýmsu því sem gerist þar án þess að hinn almenni kirkjugestur viti hversvegna. Og síðan var rætt um texta dagsins. Við lásum hann upphátt og ræddum út frá okkar ólíku sjónarhornum og hann opnaðist með áhugaverðum hætti. Við greindum frá því hvernig hann talaði til okkar hvers og eins, hvað var torskilið og óþægilegt. Og sr. Birgir skrifaði þetta allt hjá sér.
Svo rann upp sunnudagurinn. Það var ekki laust við að taugaóstyrks gætti í hópnum, þótt flest okkar væru nokkuð vön að koma fram fyrir fólk. En allt gekk að óskum.
“Sjaldan hef ég hlustað eins vel á predikun í messu” sagði einn í hópnum,“ ég var svo spenntur að heyra hvernig Birgir myndi taka á þessum erfiða texta – og hvort hann myndi nota eitthvað frá mér!“ Allir voru sammála að ræðan hefði sannarlega fjallað um það sem skipti máli og hefði vakið til mikillar umhugsunar. Og sr. Birgir kvað þetta vera óskastöðu hvers prests, að vinna predikun í samvinnu við væntanlega hlustendur.
Þau í mótttökunni sögðust vera endurnærð. Að fá að taka persónulega á móti svona mörgu elskulegu fólki, fá að verða til aðstoðar og uppörvunar þeim sem greinilega leið ekki of vel, þetta væri yndisleg reynsla.
Kirkjugestir voru örlátir , samskotin gengu vel, listastarfið fékk góðan sjóð.
Við græddum öll.
“Eigum við ekki að gera þetta aftur eftir nokkrar vikur?” sagði ein konan “Þá mun ég hlakka til og þakka fyrir að mega aðstoða við útdeilingu sakramentisins.”
Mér sem presti með 44 ára starf í þjónustu kirkjunnar var þetta góð reynsla að vera í þjónustu leikmannsins í kirkjunni. Mér varð ljóst eina ferðina enn hvað það er fólki mikils virði að fá að þjóna í kirkjunni, þegar verkefnin eru viðráðanleg og innan tímamarka. Að fá að gefa af sér og eiga þátt í starfinu.
Mér sýnist líka að slíkir messuhópar séu afbragðs úrræði fyrir presta þegar þeir mæta fólki sem vill gjarnan stíga fyrsta skrefið í kirkjulegri þjónustu. En slíkir hópar geta líka verið afbragðs úrræði fyrir presta sem eru einyrkjar og finna til einsemdar í starfi sínu.
Ekki þurfa allir messuhópar að vera eins fjölmennir og hóparnir í Hallgrímskirkju né heldur þjónustan jafn margþætt. En presturinn þarf að halda nokkuð vel utan um hópinn og hópurinn mun hlynna að honum.
Við græðum öll – þegar messuhópar komast á laggir í söfnuðinum.
Allur réttur áskilinn © 2000-2012 Höfundar og þjóðkirkjan. Flettingar 1527.
15. 11. 2006 kl. 13.17
Takk fyrir góð orð Bernharður, þú kemur hér inn á verkefni sem fellur mjög vel að þörfum þeirra sem eru tilbúnir til að taka að sér sjálfboðið starf í kirkjunni. Starf eins og þú orðar það sem er ,,viðráðanlegt og innan tímamarka”.
Ég sakna þess að árið 2006 skuli íslenska Þjóðkirkjan ekki enn vera búin að koma af stað sérstöku sjálfboðaliðaverkefnaátaki þar sem að okkur sem vinnum úti í söfnuðunum er kennt að taka á móti sjálfboðaliðum - ég held að við kunnum það ekki - og þá hvernig við finnum þá, styðjum við bakið á þeim og kveðjum þá!
Hér gildir eins og í mörgum öðrum verkefnum hjá Þjóðkirkjunni að við ættum að skipta betur með okkur verkum, búa til ,,móðurkirkjur” (sbr. móðurskóli) sem sérhæfa sig í ákveðnum verkefnum og deila svo reynslunni til annarra. Þannig gæti t.d. Hallgrímskirkja gerst ,,móðurkirkja” í messuhópastarfi.
16. 11. 2006 kl. 11.33
Stórgóður pistill og mikilvæg hvatning til okkar allra. Takk Bernharður.
16. 11. 2006 kl. 13.21
Óska bræðrum mínum í Hallgrímskirkju til hamingju með sínar fallegu og góðu messur og verðugt að sr. Bernharður hafi orð á þessu og þátttöku leikmannanna í messugjörðinni. Það messar enginn einn, gæti Lúther hafa sagt. Messan er samfélagsathöfn og öll framkvæmd hennar á að bera því vitni. Þetta felur í sér kærkomið tækifæri ekki síst þar sem erfitt er um messuskraut eins og kórsöng. Þegar kór er ekki til staðar er einmitt gott að geta undirstrikað samfélagsþáttinn með annari þátttöku leikmanna. Lestrar OG almenn kirkjubæn ættu ávallt að vera í höndum leikmanna að mestu leyti. Fegurð er að vilja Guðs (sbr. Róm. 12:2) og á að vera markmið sérhverrar messu. Að því stuðlar arkitektúrinn og ræstingarnar og allt það sem við getum haft vit á að gera, og þá er ekki fyrst og fremst átt við prestana.
16. 11. 2006 kl. 21.48
Ég vil taka undir þakklætið fyrir pistilinn, það hefur verið gaman að fylgjast með því hvernig þessi vídd starfsins í Hallgrímskirkju hefur þróast á undanförnum árum og mér sýnist sem hér sé stigið enn eitt heillaskrefið í rétta átt.
16. 2. 2007 kl. 22.55
Orð í tíma töluð. Mér hefur aldrei fundist leikmenn ekki hafa verið nógu vel virkjaðir í messunni. Einstaka maður nennir að taka undir sönginn og syngur þá lágt í gaupnir sér, ef enginn honum nálægur syngur með í messunum, enda er það því miður staðreynd, að allt fram til seinustu ára hefur það verið til siðs, að kórinn syngi einn og hinir hlusti, en leiði ekki sönginn, eins og ég hygg, að Lúther hafi ætlast til. Það mætti líka nýta sérstaklega krafta þeirra guðfræðinga, sem ekki eru prestar, og guðfræðinema, sem á staðnum kunna að vera, og venja þá við að vera virkir í messuhaldinu, jafnvel láta þá lesa upp lestrana, sem er alltof lítið gert af. Hins vegar finnst mér það verða að vera hverjum manni í sjálfsvald sett, hvort hann þiggur, að einhver gefi sig að honum í kirkjunni, eða hvort hann vill vera í næði á fundi með Drottni sínum, sem sumir vilja vera, og íhuga í þögn og kyrrð. Kirkjunnar menn eiga líka að taka opnir á móti þeim, sem vilja aðstoða í kirkjunni. Meðan ég var guðfræðinemi og vildi aðstoða í kirkjunni, þá fannst mér yfirleitt vera illa tekið í slíkt og ekki tekið á móti slíku sjálfboðaliðastarfi. Þakkað gott boð að vísu, en því miður, við þurfum ekki á fleirum að halda. Allt er svo vel mannað hér og hvert rúm skipað (líkt og með Maríu og Jósef í Betlehem forðum tíð). Gerðu svo vel og fáðu þér sæti og njóttu messunnar! Til hvers var ég þá að læra guðfræði, ef ég mátti ekkert gagn gera í kirkjunni né aðstoða í messunni? Það væri því fagnaðarefni, ef breyting yrði á, og maður mætti gera eitthvað til gagns í kirkjunni og fá að taka þátt í starfinu og messugjörðinni. Það var meira en kominn tími til. Kærar þakkir fyrir pistilinn.