Vaknaði með blautan vanga. Tárin streymdu og vildu bara ekki hætta. Fannst eins og tár ótal sorgarhúsa og tárin mín helltust yfir mig í einni svipan. Gat ekki lengur kyngt kökknum. Lasin, örmagna, einmanna, langaði bara til að loka gluggunum og garga á eiginmanninn svo að rúðurnar svignuðu, setja unglinginn í straff og alla hina ormana að sofa strax eftir kvöldmat alla vikuna. Bara ef að ég fæ smá frið þá verður þetta allt í lagi.

Glíma við erfileika, glíma við lífið, glíma við áföll, glíma við Guð.

Ef við værum að horfa á sjónvarpsþáttaröð þá er sagan um glímu Jakobs eins og að koma inní miðja þáttaröð. Mikil dramatík er að baki Jakob hefur svikið bróður sinn, blekkt föður sinn og svindlað á tengdaföður sínum. Kanski ekki beint glæpamaður en hann hafði lag á að hugsa ávallt um sjálfan sig fyrst og síðan hvað væri gott og rétt. Besta lýsingin á Jakobi sem að ég hef heyrt er að hann hafi verið svona maður sem fer á eftir manni gegnum dyr, en komi samt ávallt inn á undan. Þið þekkið týpuna, fólkið sem að hefur lag á að sjá allt út frá sjálfu sér og snýr öllum frásögnum sér í hag. Með öðrum orðum eins og við erum oft á tíðum eða eins og fólkið sem að við glímum við.

Þegar þarna er komið í sögunni er Jakob að flýja tengadaföður sinn og heldur til bróður síns í von um fyrirgefningu. Þarf að horfast í augu við þann sem hann sveik og þarf að treysta á að bróðirinn sé tilbúinn til að fyrirgefa og gleyma.

Dóttur minni fannst þessi saga helst minna sig á Leiðarljós, endalausar flækjur og vandræði út í gegn. Ég var nú ekki alveg sammála, fannst sú samlíking gera helst til lítið úr dýpt sögunnar um ættfeður Ísraels. Þú skilur ekki sagði hún alveg eins og í Leiðarljósi er öllum vandræðunum sem að fólk getur lent í á ævinni þjappað saman í einn þátt eða eina smá sögu. Ég samþykki nú ekki að vandræðin í Leiðarljósi séu mjög djúphugsuð og slappa því mjög af við að góna. En það er heilmikið til í þessu, frásagnir Biblíunnar ná því að fjalla um glímu manneskjunnar við sjálfa sig, annað fólk og ekki síst glímuna við Guð.

Hverri glímu fylgir sársauki.

Mér dettur í hug glíma nú í liðinni viku, maður sem að eigin sögn fékk vegna erfileika tíma til að meta hvað skipti hann mestu. Ekki er það nú svo að Árni félagsmálaráðherra fari slæmt starf en hann tók ákvörðun sem að sannarlega er eftirtektarverð. Og það er elskulegt og fyllir kvennahjörtun bjartsýni að sjá hvernig ungir karlar eru í sí auknum mæli að axla að fullu ábyrgð sína sem feður, og vilja fá rými til að vera feður, en ekki aðeins fyrirvinnur.

Glíma við hlutverk og val.

Af hverju er það að sárt að vaxa ? Var ég spurð að um daginn, og ég varð að viðurkenna að ég vissi það ekki Það er bara sárt að vaxa sagði ég og verkefnið er að sætta sig við það og gleðjast yfir því þegar sentimetrunum fjölgar og hendur og fætur stækka. Viðmælandinn 8 ára drengur var ekki sáttur við svarið og ég áttaði mig á eftir samtalið að ég gleymdi því mikilvægasta. Jafnvel þó við tökum sársaukanum sem órjúfanlegum hluta lífsins hljótum við ávallt að spyrja um tilgang. En það sem er allra merkilegast er að hvert og eitt okkar verður að takast á við, glíma við þessa spurningu og finna svarið.

Glíma uppá líf og dauða færir oft skjótari svör en annars.
Þjappar átökum áratuga saman í eitt augnablik.
Eitthvað sem að skekur tilveruna til grunna.

Kristinn Ólason einn af okkar fliknu guðfræðingum segir um textann: Einstaklingur sem að mætir Guði á sama hátt og Jakob ber þess merki uppfrá því enda breytir slík reynsla manneskjunni í öllum grundvallaratriðum.

Örugglega getum við öll rifjað upp stundir þar sem við fundum til kvíða og ótta við að takast á við aðstæður. Jakob er þar. Eða kanski ennfrekar þar sem samviskan gefur enga hvíld. Jakob er þar. Rifjað upp ögurstundir, þar sem lífið fékk aukna dýpt.

Ekki alls fyrir löngu var ég stödd í hópi fólks á námskeiði. Þegar kom að kvöldi dags og ró færðist yfir mannskapinn var samvera sem kölluð er Ögustund í setustofunni. Þarna sátum við þekktumst mismikið og sum ekkert. Orðið gekk hringinn og hvert og eitt sagði sögu af ögurstund í sínu lífi. Ræddi glímuna og þakkaði blessunina sem af glímunni hlaust. Smátt og smátt tókum við hvert efir öðru, sáum manneskjur með reynslu ögurstunda en blessaðar, sáum að bak við andlit var mannesja sem á sér nafn líf og reynslu. Nafn sem hafði kannski ekki mikla merkingu áður. Nafnið fer að merkja söguna sem sögð var. Jakob fær því til tákns nýtt nafn sem segir frá reysnlunni sem öllu breytti.

Sá tími kemur í lífi allra að glíman verður ekki flúin. Ögurstund. Stund þar sem ekki er hægt að flýja af hólmi. Tími Jakobs er kominn, hann getur ekki lengur stungið af líkt og hann hefur æ ofan í æ gert þegar fer að sverfa að. Hann þarf að heyja glímuna áður en henn getur staðið augliti til auglitis við bróður sinn. Hann heldur áfram og geft ekki upp meira að segja ekki þegar mótaðilanum finnst nóg komið, segist Jakob ekk sleppa fyrr en hann hefur þegið blessun.

Ég velti því oft fyrir mér að um leið og hann biður um blessun fær hann hana, og ekki síður að glíman var löng og ströng áður en hann áttaði sig á því við hvern var glímt og blessunin var þegin.

Spurningarnar halda áfram að knýja á eftir lestur þessa texta aftur og aftur og við sjáum líf okkar og annarra speglast í honum.

Glímurnar eru margar og ólíkar, sumar er hægt að flýja að eilífu en tækifæri þroska og vaxrar eru þá flúin um leið. Aðrar er ekki hægt að flýja.

Ég sat í útför manneskju sem að ég elskaði og á ný setti að mér djúpan þögulan grát sem kemur þið vitið úr innstu iðrum, þá ég fann hvernig glímunni lauk. Auðvitað haltra ég alltaf við og við og upp taka sig gömul meiðsli frá glímunni en valhoppa flesta daga.

Tárin þornuð og ég stend við kistu í lítilli kirkju norður í landi. Les … ekkert mun gera okkur viðskila við kærleika Guðs og ég heyri það líka. Heyri og veit að það er satt, les og bið borin af honum. Finn að þetta verður allt í lagi. Þau munu sjá sólina á ný. Hugsa til þeirra sem eru að fæðast og til þeirra sem eru að deyja.
Þar sem að ég stend og horfi á hvíta kistuna heyri ég orðin í huga mér: … þau sem trúa á mig munu lifa þótt þau deyi og ég veit að það er núna sem sólin skín!

Um höfundinn