Ef við göngum út frá að frásögn Nýja testamentisins sé rétt, og ef það er satt að konur hafi yfirleitt verið á aldrinum 11-15 ára þegar þær voru mönnum gefnar við upphaf tímatals vors, má þá álykta að María mey hafi vart verið komin af barnsaldri þegar hún átti Jesú?

Komdu sæll, Vésteinn.

Í fornöld var litið svo á að kynþroski stúlkna væri til marks um að þær væru reiðubúnar til hjúskapar. Þetta gekk þannig fyrir sig að forráðamenn stúlkunnar föstnuðu hana manni, sem þeim leist vel á eða hafði leitað eftir ráðahagnum. Sat stúlkan þá í festum í að minnsta kosti eitt ár og stundum lengur. Á meðan á trúlofuninni stóð gátu hin verðandi brúðhjón hist undir eftirliti forráðamanna. Þess var gætt að ekkert ástalíf væri á milli þeirra fyrr en eftir sjálft brúðkaupið.

Í 1. kafla Lúkasarguðspjalls er sagt frá því að engill hafi komið til meyjarinnar Maríu, sem föstnuð var manni að nafni Jósef. Gríska orðið parþenos í þessu versi getur merkt bæði ung stúlka og mey. Þegar engillinn hafði flutt Maríu þá fregn að hún mundi eignast son og hann skyldi heita Jesús þá svaraði María: “Hvernig má það verða þar eð ég hef ekki karlmanns kennt?” Af þessum orðum Maríu í 34. versinu má draga þá ályktun að festartími hennar hafi langt í frá verið liðinn og enn hafi verið nokkuð í það að hún giftist heitmanni sínum. María virðist ekki gera ráð fyrir því að komið sé að þeim þætti í lífi hennar að hún fari að eignast börn. En engillinn sagði henni að Guði væri ekkert um megn og til marks um það tjáði engillinn henni að frændkona hennar Elísabet væri nú með barni á gamalsaldri.

Þannig að María hefur að öllum líkindum verið ung móðir þegar hún eignaðist Jesú. Frá fæðingunni er sagt í 2. kafla Lúkasar. Í kirkjulist er hefð fyrir því að sýna Maríu unga en Jósef mun eldri.

Rit Biblíunnar geyma ekki þann boðskap að María hafi verið mey alla ævi. Þær staðhæfingar koma úr yngri ritum. Í Nýja testamentinu er minnst á systur og bræður Jesú. Í Lk 8.19 er til dæmis sagt frá því að móðir Jesú og bræður hans hafi reynt að ná fundi hans. Þá vitum það bæði úr ritum Nýja testamentisins og sagnfræðiannálum þess tíma að Jakob bróðir Jesú var leiðtogi hins kristna frumsafnaðar í Jerúsalem. Jakob leið píslarvættisdauða árið 62 að okkar tímatali, það er 30 árum eftir krossfestingu bróður síns, Jesú.

Varðandi það atriði spurningar þinnar um að María hafi vart verið komin af barnsaldri þá vil ég vekja athygli á því að fram undir miðja 20. öld var litið svo á hér heima á Íslandi að stelpur og strákar væru orðin fullorðin þegar þau hefðu fermst. Eftir fermingu fóru strákarnir á sjóinn, reru á árabátum eða voru á litlum vertíðabátum. Það gat verið dauðans alvara að sækja sjóinn á þeim árum ekkert síður en það er ábyrgðarhluti að fæða barn inn í heiminn. Áhyggjuleysi unglingsára eru forréttindi nútímamannsins.

Með kærri kveðju,
Magnús Erlingsson