Trúin og lífið
Spurningar

Undirsíður

Önnur svör

Svör sem birt voru í sama mánuði

  1. Geta konur orðið biskupar?
  2. Hvernig á kista að snúa í gröf?
  3. Hvað er trúboð?
  4. Hvar finn ég orð dagsins?
  5. Hver er leiðin til himna?

Hver var Einar í Heydölum?

Árni spyr:

Hver var Einar í Heydölum? Og fyrir hvað er hann helst þekktur?

Stefán Már Gunnlaugsson svarar:

Sr. Einar Sigurðsson var eitt af höfuðskáldum 17. aldar og átti stóran þátt í að á Íslandi var til íslensk sálmahefð. Sr. Einar lifði viðburðaríkri ævi, hann upplifði siðbreytinguna, var meðal fyrstu nemenda Hólaskóla eftir siðbreytinguna, lifði í mikilli fátækt með stórt heimili en varð einnig ríkur og átti miklar eignir eftir að Oddur sonur hans veitti honum Heydali í Suður-Múlasýslu. Börn hans komust til mikilla metorða en Oddur sonur hans var biskup í Skálholti. Af kvæðum hans má sjá að hann lét aldrei velsæld sína stíga sér til höfuðs. Ávallt var sr. Einar einlægur og þakklátur Guði og meðvitaður um það að auður og velsæld er ekki það sem skiptir máli í þessu lífi né næsta. Kvæði hans eru hlaðin bjartsýni, hlýju og kærleika, þakklæti og lofgjörð til Guðs.

Einar var eitt af mestu skáldum sinnar tíðar og var mjög afkastamikill. Í Vísnabók Guðbrands Þorlákssonar sem gefin var út 1612 á hann helming kvæðanna. Eftir Einar liggja eingöngu andleg kvæði, en ástæðan er sú að á seinni hluta ævi sinnar orti hann eingöngu andleg kvæði og eyðilagði annað sem hann hafði ort. Mikið af kvæðum sr. Einars bíða hafa ekki birtst í prenti og bíða birtingar.

Sr. Einar var helsti hvatamaður þess að íslensk kveðskaparhefð fékk notið sín í andlegum kveðskap. Hann átti auðvelt með öll hin íslensku kveðskaparform og einnig erlend sem þá voru í tísku. Með því að yrkja andleg kvæði undir vinsælum kveðskaparháttum náðu kvæði hans nokkrum vinsældum meðal almennings og hjá Guðbrandi biskupi. Þekktasta kvæði sr. Einars er „Af stallinum Kristi“ eða betur þekkt af upphafslínum kvæðisins „Nóttin var sú ágæt ein...“ við lag Sigvalda Kaldalóns.

Sr. Einars er einnig minnst fyrir að hafa ort fyrsta ættjarðarkvæðið um Ísland. Kvæðið er í raun landlýsingarkvæði, en hann leggur einkum áherslu á gæði og kosti landsins. Kvæðið Ævisagnakvæði sem hann orti er eitt lengsta kvæði um einstakling í bundnu máli. Loks var sr. Einar mjög kynsæll og eignaðist mörg börn og eiga fjölmargir Íslendingar ættir sínar að rekja til hans.



28/3 2006 · Skoðað 2339 sinnum


Þín ummæli

Nafn:
 
Netfang:
 
Ummæli:
 


Forsíða · Skoða svarflokka · Höfundar · Leit

Pistlar
Postilla
Almanak
Spurningar